In de grote zaal van de Menkemaborg te Uithuizen staat al decennialang een groot, maar onbespeelbaar, kabinetorgel. Achter de kastdeuren is slechts één rij orgelpijpen te zien en de andere pijpen lagen opgeborgen op zolder. Na jaren van voorbereiding en dankzij de toegekende Rijkssubsidie en subsidies van diverse fondsen, is het eindelijk zover.
Op woensdag 7 juli wordt het kabinetorgel vervoerd naar de orgelmaker, firma Mense Ruiter, in Zuidwolde, waar de orgelpijpen al eerder naar toe zijn gegaan en wordt gestart met de restauratie.
Uit recent onderzoek is gebleken dat het orgel in eerste aanleg in 1777 is gebouwd door de Amsterdamse orgelbouwers Groet en Vool. Het is oorspronkelijk gebouwd als huisorgel voor de welvarende landbouwer en houthandelaar Sebo Hendriks van Houten in ’t Waar bij Nieuwolda. Nog steeds in het bezit van de familie van Houten, is het in 1844 uitgebreid door de orgelmaker Freytag, de laatste Nederlandse vertegenwoordiger van de Schnitger-traditie. In het begin van de 20ste-eeuw heeft het orgel dienst gedaan als kerkorgel in de Doopsgezinde kerk van Zijldijk. Het orgel bleek niet echt geschikt als kerkorgel en in 1935 werd het kabinetorgel geschonken aan het Groninger Museum ter plaatsing in de Menkemaborg.
Het is het grootste nog bestaande kabinetorgel in Nederland. Wie wil horen hoe het orgel klinkt, moet nog even geduld hebben. Volgend jaar staat het orgel centraal in de tentoonstelling ‘Muziek in de Menkemaborg’ en is dan te beluisteren.
